شیخ محمد بن حسن حُرّ عاملی معروف به شیخ حر عاملی متولد 1033 قمری در روستای «مشغره» از توابع جبع در لبنان مطابق با 21 رمضان 1104 قمری، از علما و فقهای شیعه در قرن 11 هجری و مؤلف کتاب وسائل الشیعة است.
شیخ حسن ظهیر، شهید ثانی و پدرش از استادان او بودند. تا چهل سالگی در کشور سوریه و منطقهٔ جبل عامل، نزد استادان شیعی آموزش دید و بعدها به عراق و خراسان عزیمت کرد. وی برای زیارت علی بن موسی به ایران رفت و مدتی در اصفهان با علامه مجلسی بود و هر دو برای هم اجازه نقل روایت صادر کرده‌اند. سپس به مشهد رفت و پس از مدتی «قاضی القضاة» و «شیخ الإسلام» خراسان شد.(1)
شیخ حُر عاملى داراى تألیفات ارزشمند و گران‏بهایى است. وى عمر شریف خود را وقف خدمت به شریعت مقدس اسلام و مذهب حق اهل بیت عصمت و طهارت نمود و با وجود مشاغل فراوان مانند شیخ الإسلامى و اشتغال به درس و تربیت علما، تألیفات فراوانى نیز از خود به یادگار نهاده که یکى از آنها کتاب ارزشمند «وسائل الشیعة» است که از زمان نگارش تا این زمان پیوسته مورد توجه و عنایت فقهاى اهل بیت و مجتهدین شیعه قرار گرفته است.
او در سال 1073 هجرى براى زیارت ائمه معصومین علیهم السّلام به عراق رفت و از آنجا براى زیارت امام رضا علیه‏السلام عازم مشهد مقدس گشت و در آنجا ساکن شد. در سال 1087 و 1088 نیز دو بار به زیارت حج و ائمه معصومین علیهم السّلام در عراق مشرف شد و بعد از آن به اصفهان رفت و به دیدار علماى بزرگ اصفهان مانند علامه مجلسى نایل آمد. وى در آن سفر به علامه مجلسى اجازه روایت داد و علامه نیز به شیخ حُر اجازه روایت داد. شیخ حُر عاملى بعد از آن به مشهد مقدس باز گشت و تا آخر عمر در آنجا ماند.
هنگامى که شیخ حُر عاملى به مشهد بازگشت از طرف شاه ایران منصوب به مقام «قاضى القضات» گردید و بعد از مدت کوتاهى از علماى بزرگ آن سامان گشت. او در مشهد مقدس جلسه درس و بحث تشکیل داده و شاگردان و علماى فراوانى را تربیت نمود. مجلس درس شیخ حُر عاملى، مملو از طلاب مخلص و کوشا در طلب علوم آل البیت علیهم السّلام بود و او نیز همچون استادى مهربان به تربیت آنان پرداخت. وى در آن شهر مقدس تألیفات ارزشمندى را نیز به نگارش در آورده است.
شفا در کودکی
آن بزرگوار در کتاب « اثباة الهداة » یکی از خاطرات دوران کودکی خود را در ردیف معجزاتی آورده که به چشم خود دیده است . وی می نویسند : در کودکی – حدود ده سالگی – به مرض بسیار سختی دچار شدم که بستگانم گرد من جمع شدند و در حال گریه زاری مهیای عزا شدند و یقین داشتند که من همان شب از دنیا خواهم رفت .
در همان حال بین خواب و بیداری ، پیامبر عزیز اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و امامان دوازدهگانه علیهم السلام را دیدم .
به آنها عرض سلام نمودم و با یک یک آنها مصافحه کردم ، بخصوص با امام جعفر صادق علیه السلام گفتگو نمودم که مضمون آن الان در خاطرم نیست ، جز اینکه می دانم در حق من دعا کردند .
چون به امام زمان علیه السلام سلام گردد و با ایشان مصافحه نمودم ، گریستم و عرض کردم : مولای من ؛ می ترسم در این مرض بمیرم در صورتی که هنوز بهره خویش را از علم و عمل نگرفته ام .
امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف فرمود : نترس که در این بیماری نمی میری بلکه خداوند تو را شفا می دهد و عمر درازی خواهی کرد .
سپس کاسه ای که در دست داشت به من داد . من نیز نوشیدم و در همان لحظه خوب شدم و بیماری ام به کلی برطرف شد و نشستم . بستگانم از این حال شگفت زده شدند و من هم تا چند روز قضیه را برای آنها نقل نکردم .
او در 21 رمضان 1104، برابر 6 خرداد 1072، در سن 71 سالگی (بر اساس تقویم قمری) درگذشت و در ایوان یکی از حجره‌های صحن انقلاب حرم علی بن موسی الرضا به خاک سپرده شد.(2)
پانوشتها:
1. ویکی پدیا/ شیخ حر عاملی
2. سجع البلابل، ج ‏1، مقدمه.